Karayolunun kullanılması kuralları
Karayolunda trafik sağdan akan Karayolları kamunun
yararına açık olan sahalardır. Aksine bir işaret
Bulunmadıkça bütün sürücüler ve yayalar tüm yasak ve
kısıtlamalara uymak zorundadırlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarını durumun elverdiği oranda gidiş
yönüne göre yolun en sağından,yol çok şeritli ise
trafik durumuna göre hızın gerektirdiği şeritten
sürmek 2- Şerit değiştirmeden önce,gireceği şeritte
sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, 3- Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak
şekilde şerit değiştirmemek,
4- Gidişe ayrılan yol bölümünün en son şeridini
sürekli işgal etmemek,
5- İki yönlü dört veya daha fazla şeritli
yollarda,motosiklet,otomobil,kamyonet,minibüs ve
otobüs
dışındaki araçları sürenler,geçme ve dönme dışında en
sağ şeridi izlemek,zorundadırlar.
6- Geçme,dönme,duraklama,durma ve parketme gibi
mecburi haller dışında şerit değiştirmeleri,
7- İki şeridi birden kullanmaları,
8- Kavşaklara yaklaşırken;yerleşim yerlerinde
30.yerleşim yerleri dışında150 metre mesafe içinde ve
kavşaklarda şerit değiştirmeleri,
9- Araçlarının cinsine ve hızına uygun olmayan
şeritten gitmeleri,
10- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
Karşı yönden gelen trafik için ayrılan yol bölümüne
girme yasağı,
a)Bölünmüş yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan
yol bölümüne girmeleri,
b)İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol şeride
girmeleri,
c)İki yönlü ve dört veya daha fazla şeritli yollarda
karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne
girmeleri yasaktır.
Trafik işaretlerine ve işaretçilerine uyma mecburiyeti
Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu
kullanırken:
a)Trafiği düzenlemeye ve denetlemeye yetkili
üniformalı ve özel işaret taşıyan görevlilerin uyarı
ve işaretlerine,
b)Işıklı ve sesli trafik işaretlerine,
c)Trafik işaret levhaları,tertipleri ve yer
işaretlemelerine,
d)Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak
Karayolları Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte
gösterilen
diğer kural,yasal zorunluluk ve yükümlülüklere uymak
zorundadırlar.
HIZ
KURALLARI
Sürücüler hızlarını,hava,görüş,yol,yük
durumuna ,kullandıkları aracın cinsine ve trafik
durumunun
gerektirdiği diğer işaret levhaları ve şartlara
uydurmak zorundadırlar.
Karayolları Trafik kanununda ve Yönetmeliğinde yazılı
kayıt ve şartlar dışında ve aksine bir işaret
bulunmadıkça yerleşim yeri dışındaki devlet ve il
yollarında 90 km/s,otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek
kayıt ve şartları ile şehir içi ve şehirlerarası
römorksuz taşıt cinsleri için saatteki en çok hız
sınırları aşağıda gösterilmiştir.
ARAÇ CİNSİ YERLEŞİM YERİ
İÇİNDE YERLEŞİM YERİ
DIŞINDA OTOYOLDA
Otomobillerde 50 90 120
Otobüs 50 80 100
Minibüs,kamyon ve kamyonetlerde 50 80 90
Arazi taşıtlarında ve motosikletler de 50 70 80
Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve Özel yük taşıma
izin belgesi veya Özel izin belgesi il karayoluna
çıkan Araçlarda (Belgelerinde aksine bir Hüküm yoksa)
30 50 60
Motorlu ve motorsuz bisikletlerde 30 50 -
Lastik tekerlekli traktörler,arızalı bir
Aracı çeken araçlar ve iş makinalarında 20 20 -
Zorunlu haller dışında şehirlerarası karayolunu
kullanan motorlu araçlarda ,araç cinsi
gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15 km/s' tir.
Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup,boş olarak
trafiğe çıkan araçlar yukarıda belirtilen,kendi
sınıfına giren araçlara ait hızla sürülebilirler
Römorklu veya yarı römorklu araçlarda (Römork takmış
LTT hariç)en çok hız sınırı aynı cins
römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10
km. daha düşüktür.
Servis freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km
nin üstünde bir hızla sürülemez.
İçişleri Bakanlığı,Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın
uygun görüşünü alarak otoyollarda otomobiller
için hız sınırını 20 km/s artırmaya yetkilidir.
Geçme sırasında geçme kuralının mecbur kıldığı şartlar
dolayısıyla aynı cins taşıtlar için
tayin ettiği hız sınırları aşılabilir.
Hız kurallarının ihlal sebebiyle ceza yazılan
sürücülerden suçun işlendiği tarihten geriye
doğru (1) yıl içinde aynı kuralı (5)defa ihlal ettiği
tespit edilenlerin sürücü belgeleri (1) yıl süreyle
geri
alınır. Süresi sonunda psiko -teknik değerlendirmeden
ve psikiyatri uzmanının muayenesinden
geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı
anlaşılanların belgeleri iade edilir.
Hız sınırlarını ölçen cihazların yerini tespit veya
sürücüleri ikaz edici her türlü cihazın imal ve
İthali ile araçlarda bulundurulması yasaktır.
ARACIN
FRENLE DURDURULMASI
Sürücülerin en çok dikkat etmesi gereken
aracın frenle durdurulmasıdır. Sürücüler her türlü
hava
yol durumuna göre araçlarının emniyetle kaç metre
mesafede duracağını bilmek zorundadır.
Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan sürücüler fren yapmakta
gecikmekte ve önlenemeyecek kazalara
karışmaktadır.
Sürücüler herhangi bir tehlikeyle karşılaştıklarında
bu tehlikeyi görme karar verme ve tedbir
alma için belli bir zaman kaybedeceklerdir. Tehlikenin
görülmesiyle birlikte ayağın gaz pedalından
Çekilip fren pedalına basılıncaya kadar geçen süreye
'intikal zamanı' denir. Sürücünün intikal zamanı en
fazla 0.75 saniye olmalıdır.
80 km/saat hızla giderken intikal mesafesi: 16.66
metre
90 km/saat hızla giderken intikal mesafesi:18.75
metredir.
Ayrıca frene basıldığı andan itibaren tekerleklerin
tutulması ve aracın durdurulmasına
kadar geçen zamana 'Fren Zamanı' alınan yolda 'Fren
mesafesi denir.
İntikal mesafesi+Fren mesafesi=Duruş mesafesi
TAKIP
MESAFESİ
Karayolunda aynı şeritte birbirinin ardında
hareket halinde olan iki araç arasındaki
mesafeye takip mesafesi denir.
a) Öndeki aracı yakından takip etmenin sakıncası
Öndeki aracın yakından takip edilmesi önlenebilecek
bazı kazaların oluşmasına neden olur.
Yakın takipte öndeki araç sürücüsünün karar
değişikliklerinde olayın fark edilip tedbir alınması
için yeterli mesafe bulunmayabilir,buda kazaların
oluşması için en büyük faktörlerden birini
meydana getirir. Arkadan çarpma asli kusur sayılması
nedeniyle yakından takip eden sürücü bütün
olaylardan sorumludur.
Sürücüler karayollarında aynı şeritten takip ettikleri
araçlarla güvenli bir mesafe bırakmak
zorundadırlar. Bu mesafe kilometre cinsinden hızının
metre olarak en az yarısı kadardır. Örneğin 60
km/saat hızla giden bir araç için en az 30 metredir.
Hava şartlarının kötü olması halinde takip
mesafesinin attırılması zorunludur.
b)Takip mesafesinin kontrolü
Takip mesafesi aracın 2 saniyede kat edeceği yol
uzunluğu kadardır. Bu mesafenin kontrolü 88-89
sayımıyla da yapılabilir.
Öndeki araç herhangi bir belirli noktadan
(ağaç,direk,asfalt yaması)geçerken arkadaki sürücü
yavaş bir tempoyla 88-89 sayılarını sayar. Bu iki
sayıyı sayıncaya kadar yaklaşık iki saniye geçer.
Sayılan sayı sonunda öndeki aracı ilk gördüğümüz
noktaya gelirsek takip mesafemiz normal
demektir. Eğer bu noktayı geçmişsek ayağımızı gaz
pedalından çekerek hızımızı azaltmamız
gerekir
Hızlara göre takip mesafesi
Bu kurallara göre,hız düştükçe araçlar arasındaki
takip mesafesi azalmalıdır.
Kol ve grup halinde araç kullanma,
Kol ve grup halinde düşük hızla giden araçların
karayolu üzerinde uzun konvoylar oluşturacağından
öndeki araçları geçmek mümkün olmadığından kol ve grup
halinde araç kullananların araçları arasında
diğer araçların emniyetle gidebileceği açıklık
bırakmak zorundadır. Bu açıklığın ölçüsü en az takip
mesafesi kadar olmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan araçların sürücüleri yerleşim
birimleri dışındaki karayollarında,öndeki aracı
En az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır.
GEÇİLEN
ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI KURALLAR
Geçilmek üzere olan araç sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür bir geçiş işareti alınca trafiğin
iki yönlü kullanıldığı karayollarında taşıt
yolunun sağ kenarına yakın gitmeye dörtten fazla
şeritli veya bölünmüş karayollarında bulunduğu
şeridi izlemeye ve hızını arttırmamaya
b)Dar taşıt yolları ile trafiğin yoğun olduğu
karayollarında yavaş gitme nedeni ile kendilerini
geçmek için izleyen araçların kolayca ve güvenli
geçmelerini sağlamak için araçlarını elverdiği oranda
sağ kenara almaya,yavaşlamaya,gerekiyorsa durmaya
mecburdurlar.
c)Kurallara uygun olarak kendilerini geçmek isteyen
araçlara yol vermemek geçilmekte iken başka
bir aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak
yasaktır.
d)Sürücülerin kendini geçmek isteyen araçlara dönüş
lambasıyla geç işareti vermesi yasaktır.
e) Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya
görülür işaretini alınca,bu araçların kolayca
ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer
açmak gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜŞLERİ VE MANEVRALARI KURALLARI
Sürücüler
a)Kavşaklara yaklaşırken şerit sayısına ve trafik
yoğunluğuna göre zamanında ve uygun mesafede
iken sağa mı sola mı dönüleceğine veya doğrumu
gideceğine karar vermesi bu kararı işretle arkadan
gelen sürücülere bildirerek gidişe ayrılan şeritlerden
birine veya taşıt yolunun uygun kısmına geçmeleri
b)Yerleşim birimleri içinde kavşağa 30 metre,dışında
ise150 metre kala ve kavşak içinde şerit
değiştirmek yasak olduğundan dönüş yaparak sürücülerin
bu mesafeden önce uygun şeride girmiş
olmaları,
c)Dönüş sırasında,geçiş yapan yayalara varsa bisiklet
yolundaki bisiklet sürücülerine sola
dönüşlerde ise karşıdan gelen emniyetle
durdurulamayacak kadar yaklaşmış olan araçlarla
sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkı vermeleri,
d)Kavşağa yaklaşan sürücüler uygun şeridin seçilmesi
için kaplama üzerine çizilmiş oklara ve
trafik işaret levhalarına uyarak ve hız azaltarak
kavşağa girip dönüşe geçmeye mecburdurlar.
Sağa Dönüşlerde
1) Sürücüler sağa dönüş işareti vermeye,arka trafiği
aynadan kontrol etmeye,sağ şeride veya işaretle dönüş
izni verilen şeritlere girmeye,
2) Gerekli ise hızını azaltmaya,
3) Dönüşün yapılacağı kadar dar bir kavisle (küçük bir
yarı çapla )dönmeye,
4) Gireceği karayolunun gidiş şeridine veya gidiş yol
bölümünün en sağ şeridine gitmeye zorunludurlar.
Sola Dönüşlerde
1) Sürücü sola dönüş işareti vermeye,dönüş öncesinde
tek yönlü yolda en sol şeride iki yönlü ve iki şeritli
yolda orta şeride yakın olarak yanaşmaya,
2) Kavşağa girmeden,sağdan gelen araçlarla ilk geçiş
hakkını vermeye,
3) Dönüş başladıktan sonra karşıdan gelen ve güvenle
duramayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan araçların
geçmesini beklemeye,
4) Dönüşü tamamlamak üzere karşı yönden gelen trafiğin
kullandığı yol bölümüne girmemek şartıyla sağ şeride
çok şeritli yollarda sağ şerit hariç gidilecek yol
bölümündeki en uygun şeride girmeye,
5) Gideceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere
dönüşünü yaparken,arkadan gelen ve sola dönecek diğer
araçları engellememek için geniş kavisle dönüş
yapmaya,
6) Girdiği yol bölümü çok şeritli ise işaret vererek
en kısa zamanda sağ şeride veya hızının gerektirdiği
şeride girmeye mecburdur.
Dönel Kavşaklardaki Dönüşlerde
1) Dönüş işareti vermeye,
2) Hızını azaltmaya,
3) Sola dönecek ise,orta adaya yakın işaretten kavşağa
girmeye,
4) Ada etrafından dönerken gereksiz şerit
değiştirmemeye,
5) Gireceği yola yaklaşırken,sağa dönüş işareti ile
birlikte sağa yaklaşarak dönel kavşaktan çıkmaya,
6) Gireceği yolun gidiş yönündeki uygun şeridine
girmeye ,
7) Girdiği yol bölümü çok şeritli ise,işaret vererek
en kısa zamanda trafiği tehlikeye düşürmeden sağ
şeride veya hızını gerektirdiği şeride geçmeye
mecburdur.
8) Dönel kavşaklardaki geriye dönüşlerde,sola
dönüşlerdeki kurallara uymakla birlikte,orta ada
etrafında dönerken gideceği yola yaklaşıncaya kadar
şeridini muhafaza etmeye mecburdur.
Dönüş sırasında araç sürücüleri;yaya ve bisikletliler
için yeşil ışık yanmakta iken;yaya ve bisiklet
yolundan geçen yoksa veya yayalar uzakta iseler
bisikletlilerin ve yayaları ilk geçiş hakkı
engellenmemek şartı ile dönüşlerine devam edebilirler.
Görevli kişi veya trafik işareti ile yönetilen
kavşaklardan,sürücüler en kısa zamanda geçmek
zorundadırlar. Gidişe ayrılmış çok şeritli yollarda,en
sağ veya en sol şeride bitişik olan şeritlerden sağa
veya sola işaretlemek suretiyle izin verilir. Böyle
yollarda sürücüler kurallara uygun olarak bu şeritten
dönüş için yararlanabilirler.
