|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye
çeviren makinalara motor
denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak
üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin;
Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun
yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi,
v tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve
hava soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan
yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise,
mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve
dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir:
Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı
da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan
motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak,
kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru,
piston, segman, piston kolu, silindir kapağı, supap
kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir
gövdesi, silindir gömleği, karter, conta, külbütör,
emme supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank mili,
kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası
(enjeksiyon pompası) ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör,
benzin pompası, buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli
parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör,
buji ile distribütör içinde bulunan platin takımı,
alçak yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan distribütör'
ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden gelen
yüksek voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin
ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu
sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik
dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000
volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak anahtarı,
ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin
yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları
değişmelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir.
Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve
diğeri ise platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji
kablolarından birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme
yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca
bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı
siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda
karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT
SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları
şunlardır: yakıt deposu, besleme pompası, mazot
filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma
kızdırma bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı
süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava filtresinin
tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile
temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan
motor zengin karışımla çalışır. Filtre yine de
temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece
benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava karışımını
ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun
çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi
karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün
hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile
dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış
gazların sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan fazla
ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir.
Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık pozisyona
almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna
çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala
çalışmasını sağlayan devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor
tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına
sonuna kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna
bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor
olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk
etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak
anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ ölçümü
yapılırken araç düz durumda olmalıdır. Yağ seviyesi
yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ çubuğunun
iki çizgisi arasında olmalıdır. Yağ seviyesi normalin
çok altında iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve
yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı
kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki tapa
açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap muhafaza
kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının
sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor
yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün
altında su boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun
sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran
bir diğer özellik hava soğutmalı motorda radyatör ve
su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği
1-1,5 cm civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı
hareketini krank mili kasnağından alır ve vantilatör
kayışı devir daim pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa
motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde
olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kireçsiz
su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten
tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz
su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat
arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır
aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten
düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir
kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle
tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen atılınca
radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı
müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış
kopması olabilir.
MARŞ
SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks dişlisi
volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk
hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık
olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlidi, marş
motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna da çalmaz
ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her iki
akünün (+) kutup başları (+) kutup başlarıyla, (-)
kutup başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa
akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş motoru
çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant kasnağından alır
ve pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj dinamosunu
çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ
SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı andan
itibaren aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü
şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından vantilatör
kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine
çevirir. Bazı araçlarda alternatör değil, şarj
dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği
elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri
arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı ayarlar,
tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını
ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arızasını
belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi
sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları
bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz
lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince far
ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa
vantilatör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör
kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması
gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı
fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası
sönmelidir.
AYDINLATMA VE
İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar,
farlar, park lambası, sis lambası, plaka lambası,
gösterge lambası, iç aydınlatma lambası, bagaj
aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz
lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde
de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma
kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı olarak da
ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası
atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde sigorta
takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri
arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri arızalı
olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın
ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı
gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, akslar,
tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak, kendine
gelen hareketi 90 derece kırıp akslar yardımıyla
tekerleklere iletmek, virajlarda içteki tekerleği az,
dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj almayı
temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu
arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme olanağı
sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere
iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar
basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır.
Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa,
debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam
basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını
sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına
dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her 10.000
km'de yer değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek olan
balans oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu titreşimler
en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni çekili
olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler
sürekli olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer.
Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine de
takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa
hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını
belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik
takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı sabitlemek için
kullanılır. El freni kopmuş ise el freni tutmaz. El
freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse
kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten hava
tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken direksiyon
hakimiyetini bozmaması ve fren mesafesini
kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa,
fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren ayarları
gecşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda bırakılırsa
fren balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile
takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler
birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa el
freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk
olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken
araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket
halinde iken motor stop ettirilirse asla fren
tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN
DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü sağlar.
Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz dişli,
sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu
sistemin bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol edilmelidir.
Araçta çekme, gezme vs. varsa servise gidilmelidir.
Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon kutusu
ayarları gibi ayarları vardır. Ayarsızlık ve
dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon kutusu
arızaları da direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten ve dıştan
aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı normalden
azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin aracın
şasi ve gövdesiyle birleştirildiği sistemdir. Yaylar
(helezon yay), yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar
ise genellikle ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri üzerine
alır. Yayların salınımını amortisör kontrol
eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına, suyuna, fren
hidroliğine, yakıtına, lastik hava basınçlarına, ışık
ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı gerginliği,
akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup
başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su ile
temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine kadar saf su
ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık
tutulmasına, kışın akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü
takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında
pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup başları
çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup başına değen
bir madeni parça konsa akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken sökülen
parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım süresine
rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların
birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı
sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz, motor tam
güç konumunda çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda
gidilmez.
DİZEL MOTORA
AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava
doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın üzerine
enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük yaplacak
işlerden biri mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da
yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt
püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki
sıkıştırılmış havanın içine püskürterek yanmayı
sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile depodan gelen
yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış
olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah çıkıyorsa
yakıt pompasına, enjektöre ve hava filtresine bakılır.
Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de
takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel motoru kolay
çalıştırabilmek için kızdırma bujileri
kulanılır. |